Vinç Kapasitesi ve Kaldırma Yüksekliği Nasıl Seçilir?

Bir vinci doğru seçmek dört değere bağlıdır: kapasite, kaldırma yüksekliği, kaldırma hızı ve çalışma sınıfı. Bu dördü doğru belirlenirse vinç yıllarca sorunsuz çalışır, fiyatı da gereksiz yere şişmez. Bu yazıda her birini nasıl hesaplayacağınızı örneklerle anlatıyoruz.

Kapasite: en ağır yükü doğru hesaplayın

Vinç kapasitesi, vincin güvenle kaldırabileceği en büyük yüktür. Etikette ve kancanın üstünde yazar. Kapasiteyi seçerken sadece parçanın ağırlığına bakmak yetmez, kancaya asılan her şey yüke dahildir:

• Kaldırılacak en ağır parça
• Sapan, zincir sapan ya da halat sapan
• Kanca altı aparatı (traversa, mıknatıs, kıskaç, varil tutucu gibi)
• Varsa kasa, palet ya da sepet

Örnek: 780 kg'lık bir kalıbı 25 kg'lık zincir sapanla ve 60 kg'lık bir traversayla kaldıracaksanız kancaya gelen yük 865 kg olur. Bu iş için 1 tonluk vinç doğru seçimdir. 500 kg'lık bir vinç bu yükü kaldırmaz, 2 tonluk bir vinç ise gereksiz yere pahalıdır ve daha ağır bir ray ister.

Gelecekte daha ağır parçalarla çalışma ihtimaliniz varsa bunu da hesaba katın. Kapasiteyi ileride büyütmek, vinci, şaryoyu ve çoğu zaman rayı değiştirmek demektir.

Hiçbir zaman etiketteki kapasitenin üzerinde yük kaldırılmamalıdır. Vinçlerin yük testleri bu kapasiteyi doğrulamak için yapılır, üzerinde kullanmak için bir pay değildir.

Kaldırma yüksekliği: kanca nereden nereye gidecek?

Kaldırma yüksekliği, kancanın en alt noktası ile en üst noktası arasındaki mesafedir. Zincir ya da halat boyu buna göre belirlenir. Ölçerken şu sırayı izleyin:

1. Rayın alt yüzeyinden zemine (ya da yükün alınacağı en alçak noktaya) olan mesafeyi ölçün.
2. Bu mesafeden vincin ve şaryonun kapladığı yüksekliği çıkarın. Buna kanca yaklaşma ölçüsü de denir, ürünün teknik çiziminde yazar.
3. Kalan mesafe, kancanın inebileceği en uzun yoldur. Yükü zemine kadar indirmeniz gerekiyorsa kaldırma yüksekliği en az bu kadar olmalıdır.

Yükü bir platforma, kuyuya ya da alt kata indirecekseniz o derinliği de ekleyin. Kaldırma yüksekliğini gereğinden fazla seçmek zincirli vinçlerde zincir torbasını büyütür, gereğinden az seçmek ise yükün zemine inememesi demektir.

Alçak tavanlı alanlarda "kanca yaklaşma ölçüsü" kritik hale gelir. Kompakt gövdeli zincirli vinçler bu konuda avantajlıdır. Farklarını zincirli mi, halatlı mı? yazımızda karşılaştırdık.

Kaldırma hızı: tek hız mı, çift hız mı?

Kaldırma hızı dakikada metre (m/dk) olarak verilir. Örneğin 1 ton 8 metre halatlı monoray vincimizin kaldırma hızı 4,7 m/dk, 500 kg zincirli modelimizin kaldırma hızı 6,8 m/dk'dır.

• Tek hız: Çoğu taşıma işi için yeterlidir, daha basit ve ekonomiktir.
• Çift hız: Yükü hızlı kaldırıp yavaş oturtmanızı sağlar. Kalıp takma, montaj ve hassas konumlama işlerinde çok fark eder.
• Hız kontrollü (inverterli): Hız kademesiz ayarlanır, yük daha yumuşak kalkar ve durur.

Elektrikli şaryolu monoray vinçlerde bir de yürüme hızı vardır. Uzun hatlarda yürüme hızı işin süresini belirgin şekilde etkiler.

Çalışma sınıfı: vinç ne kadar yorulacak?

İki vinç aynı kapasitede olabilir ama biri günde birkaç kez, diğeri iki vardiya boyunca çalışacaksa aynı vinç olmamalıdır. Çalışma sınıfı (mekanizma grubu), vincin ne kadar yoğun kullanılacağını gösterir. Avrupa'da yaygın olan FEM 9.511 sınıflandırması, yükün ağırlık dağılımına (yük spektrumu) ve günlük ortalama çalışma süresine bakar.

Yük spektrumu

• Hafif: Vinç çoğunlukla küçük yükler kaldırır, tam kapasite nadiren kullanılır.
• Orta: Küçük, orta ve tam kapasiteye yakın yükler karışık kaldırılır.
• Ağır: Vinç çoğunlukla tam kapasiteye yakın yükler kaldırır.
• Çok ağır: Vinç neredeyse her zaman tam kapasitede çalışır.

FEM 9.511 tablosu

Aşağıdaki tabloda, yük spektrumunuzun satırında günlük ortalama çalışma sürenizi bulun. Bulunduğu sütun vincinizin olması gereken en düşük sınıfı verir.

Parantez içindekiler ISO 4301'deki karşılıklardır. Günlük çalışma süresi, vincin gün içinde gerçekten hareket ettiği (kaldırdığı, indirdiği) toplam süredir, mesai süresi değildir.

Örnek: Bir atölyede vinç çoğunlukla tam kapasiteye yakın yükler kaldırıyor (ağır) ve günde toplam yaklaşık 3 saat çalışıyor. Tabloda "ağır" satırında 2-4 saat aralığı 3m (M6) sütununa düşer. Bu iş için en az 3m sınıfı bir vinç seçilmelidir. Aynı vinç çoğunlukla hafif yük kaldırsaydı 1Am (M4) yeterli olurdu.

Unutulan iki konu: ray ve elektrik

Vinç doğru seçilse bile ray ve elektrik uygun değilse sistem çalışmaz. Şaryonun tekerlek aralığı ray profilinin flanş genişliğine uymalıdır. Örneğin 1 ton halatlı modelimiz 80-250 mm flanş genişliğindeki I profillere takılır. Rayın, askıların ve binanın bu yükü taşıyıp taşımadığı da hesaplanmalıdır. Ayrıntılar monoray ray sistemi ve montaj yazısında.

Elektrikli monoray vinçlerin çoğu 380 V üç faz ile çalışır. Tesiste üç faz yoksa 220 V ile çalışan mini zincirli ya da mini halatlı vinçler hafif işler için bir seçenek olabilir.

Seçim kontrol listesi

Bu tabloyu doldurup WhatsApp'tan gönderirseniz size uygun modeli öneririz. Genel bilgi için monoray vinç nedir? rehberimize, modeller için monoray zincirli vinçler ve monoray halatlı vinçler sayfalarına bakabilirsiniz.