Vinç kancası çeşitleri
- Tek ağızlı kanca: En yaygın tiptir. Zincirli ve halatlı vinçlerin çoğunda bu kanca kullanılır.
- Çift ağızlı kanca: Koçboynuzu kanca da denir. İki ağzı sayesinde yük kancanın iki yanına dengeli dağılır. Daha çok ağır kapasiteli vinçlerde görülür.
- Döner ve sabit kanca: Döner kanca yük asılıyken kendi ekseninde döner ve yükü yönlendirmeyi kolaylaştırır. Sabit kanca dönmez.
- Bağlantı tipine göre: Gözlü kanca bir halka ya da şakılla, çatallı kanca pimle zincire ya da bağlantı parçasına takılır. Saplı kancalar ise kanca bloğuna somunla bağlanır.
Kancaların çoğunda emniyet mandalı bulunur. Mandal, sapanın ya da halkanın kanca ağzından kaymasını önler. Bu parçalar kaldırma kancası ya da yük kancası adlarıyla da bilinir.
Kanca bloğu ve makara sayısı
Halatlı vinçlerde, örneğin monoray halatlı vinçlerde, kanca çoğunlukla makaralı bir kanca bloğuna bağlıdır. Halat bloktaki makaradan geçip yukarıda tekrar bağlanır ve yükü birden fazla halat kolu taşır. Buna halat donanımı denir. Tek makaralı bloklar genellikle 2/1, çift makaralı bloklar 4/1 donanımda kullanılır. Kol sayısı arttıkça aynı motor ve halatla daha ağır yük kaldırılır, ama kaldırma hızı düşer ve daha uzun halat gerekir. Bu yüzden kanca bloğu vincin donanımına, kapasitesine ve halat çapına uygun seçilmelidir. Donanımı zincirli mi, halatlı mı? yazımızda da anlattık.
Halat ve zincirden farkı
Kanca, kaldırma zincirinin ya da halatının ucundaki bağlantı parçasıdır. Yükü taşıyan eleman ise vinç halatları ve vinç zincirleri sayfalarımızdaki halat ve zincirdir. Zincir sapanların ucundaki sapan kancaları da kanca ailesindendir, ama sapanla birlikte seçilir. Bir vinç kancası değiştirilirken yeni kancanın vincin zincirine ya da kanca bloğuna uyduğu kontrol edilmelidir.
Vinç kancası seçerken nelere bakılır?
- Kapasite: Kanca üzerinde yazan çalışma yük sınırı (WLL) vincin kapasitesinden düşük olmamalıdır. Sistemin taşıyabileceği yük, kanca, blok ve vinç içinde en düşük değerli olanla sınırlıdır.
- Bağlantı: Kancanın vince, zincire ya da bloğa nasıl bağlanacağı. Saplı, gözlü ve çatallı kancalar birbirinin yerine takılamaz.
- Makara ve halat uyumu: Makara oluğu halat çapına uygun olmalıdır.
- Emniyet mandalı: Mandal sağlam ve yaylı olmalı, kanca ağzını tam kapatmalıdır.
- Standart ve işaretleme: Vinç kancalarında DIN 15400 serisi (tek ağızlı kancalar için DIN 15401, çift ağızlı kancalar için DIN 15402), sapan kancalarında EN 1677 serisi yaygın başvuru standartlarıdır. Kancanın üzerinde kapasite ve üretici işareti okunur olmalıdır.
Kanca muayenesinde bakılacaklar
- Ağız açılması: Kanca ağzının yeni haline göre açılması, çoğunlukla aşırı yüklemenin işaretidir.
- Çatlak ve çentik: Özellikle kancanın dibinde ve sap geçişinde.
- Aşınma: Sapanın oturduğu kanca dibinde kesit kaybı.
- Eğilme ve burulma: Kancanın kendi düzleminden sapması.
- Mandal ve döner yatak: Mandal kapanıyor mu, kanca boşluksuz ve rahat dönüyor mu?
- Makaralar: Oluk aşınması ve makaranın serbest dönmesi.
Kancanın hangi ölçüde kullanımdan alınacağı üreticinin talimatında ve uygulanan standartta belirtilir. Hasarlı kanca kaynakla, ısıtılarak ya da bükülerek düzeltilmez, değiştirilir. Kontrol listesi için vinç periyodik kontrol ve bakım, yükün kancaya doğru oturtulması için vinç güvenli kullanım kuralları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Vinç kancası fiyatları
Fiyatı belirleyen başlıca etkenler kapasite, tek ya da çift ağızlı olması, döner ya da sabit yapı, bağlantı tipi, kanca bloğundaki makara sayısı ve makara çapıdır. Vincinizin markasını, kapasitesini ve eski kancanın fotoğrafını WhatsApp'tan göndermeniz yeterli.